Mustafa İnan
 
Fotoğraflar
|
Kurumlar
|
Mimari Uslüplar
|
Portreler
|
Yapılar
Mustafa İnan

İstanbul 1911 - Freiburg 1967
Mustafa İnan 1931 yılında Yüksek Mühendis Mektebi (b. İTÜ) giriş sınavında birinci olarak okula girdi. Mühendislik Mektebi’ni yine birinci olarak bitirdi ve doktorasını İsviçre'deki Zürih üniversitesinde tamamlayıp, orada kalması için yapılan teklifi redderek Türkiye'ye geri döndü; Yüksek Mühendis Mektebi’nde Teknik Mekanik ve Mukavemet Muallim Muavinliği'ne tayin edildi. 1944 yılında arkeolog Jale Ogan ile evlendi (27 Şubat 2001’de yaşamını yitiren Prof. Dr. Jale İnan, Türkiye'nin ilk kadın arkeoloğudur).

Yapı Statiği konusunda önemli çalışmalarıyla tanınan Ernst Chwalla, “Einführüng in die Baustatik” (Yapı Statiğine Giriş) adlı 1954 yılında yayımlanan kitabında “Rijit Düğüm Noktalarındaki Gerilmelerin Optik Yöntemlerle Ölçülmesi” konusunu incelerken, sık sık Mustafa İnan'ın doktora çalışmasını ve 1943 yılında aynı konuda yayımladığı raporu referans olarak gösterdi.

Mustafa İnan, doktorası sırasında ilgilenmeye başladığı Fotoelastisite konusunda araştırma yapmış ilk Türk bilimadamıdır.
“Kayma Merkezi” başlıklı ilk makalesini 1943 yılında yayımladı. 1944 yılında da Yüksek Mühendislik Mektebi'nin isminin İstanbul Teknik Üniversitesi olarak değiştirilmesi üzerine doçent oldu. Bir yıl sonra da profesörlüğe yükseldi. İnşaat fakültesi öğrencilerinin yanısıra makine, maden ve elektrik fakültesi öğrencilerine de Tatbiki Mekanik dersi verdi.

1954-1957 yılları arasında İnşaat Fakültesi Dekanlığı, 1957-1959 yılları arasında rektörlük görevlerinde bulundu. Milli Birlik Hükümeti kurulunca Milli Eğitim Bakanlığı'na çağrılan Mustafa İnan, kendisine teklif edilen Teknik Eğitim Müsteşarlığını kabul etmedi. Bundan kısa bir süre sonra da dönemin cumhurbaşkanı Cemal Gürsel'in Bayındırlık Bakanı olması için yaptığı teklifi, hocalık yapmaktan vazgeçmeyeceğini belirterek kabul etmedi.

1961’de oluşturulan Türkiye Bilimsel ve Teknik Araştırma Kurumu (TÜBİTAK) yasası bilim kurulunda, ölümüne kadar görev aldı.

1959-1964 yılları arasında, yapay uyduların ilk kez fırlatıldığı sıralarda “Suni Peyklerin Yörünge Hesaplarına Dair Bazı Sonuçlar” başlıklı makalesi başta olmak üzere toplam 11 adet makale yayımladı. Bu süre içinde (1961) 'Taşıma Matrisi' (Carryover Matrix) kavramını “Elastomekanikte İntikal Matrisi” başlıklı makalesiyle tanımlayarak dünyada taşıma matrisi probleminde çalışma yapan ilk bilimadamlarından oldu. Bu konuda İnşaat Fakültesi’nde dersler verdi, Ortadoğu Teknik Üniversitesi'nde konferanslarla bu konuyu tanıttı.

İlk kez 1965 yılında basılan “Cisimlerin Mukavemeti” adlı kitabı halen referans kitap olarak kullanılmakta ve döneminin en kapsamlı yapıtlarından biri olarak nitelenmektedir. Bu kitabının dışında “Elasto-Mekanik'te Başlangıç Değerleri Metodu ve Taşıma Matrisi”, “Elastik Çubukların Genel Teorisi” ve “Düzlemde Elastisite” isimli üç yapıtı daha bulunmaktadır.

Mustafa İnan, vefatından dört yıl sonra Türkiye Bilimsel ve Teknik Araştırma Kurumu Bilim Kurulu’nca 1971 Hizmet Ödülü ile ödüllendirildi.


Kaynak :  Oğuz Atay, “Bir Bilim Adamının Romanı”, İletişim Yayınları, İstanbul, 1990.
 
Arama Sonuçları Mimarlık Müzesi Koleksiyonunda:   Mustafa İnan