Sultan II.Mahmud'a ait nişan taşı, Kaptanpaşa Mahallesi.
1248 (Milâdî 1832/1833)
|
Kaptanpaşa Mahallesi’nde, (Yaygeçidi Sokağı’na dik) Mezarlık Cami Sokağı üzerinde ve 5 no’lu evin önünde bulunan, Sultan II.Mahmud’a ait nişan taşının celî ta’likle yazılmış kitâbesi:
Şehinşâh-ı ma’ârif-pîşe Hân Mahmûd-i Cemsâye
Serîr-ârâ-yı şevket şehriyâr-ı ma’delet-mâye
Görüp bu menzil-i pâkizede bir nice tîrendâz
Mahâret arz edip vaz’-ı nişan etmiş bu sahrâya
Şeh-i seyyâre şükür remy idüb yıldız hevâsından
Bozup menzilgeh-i Cerrâh’ı vardı tâ bu mermâya
Hezârân bârekallah ol hıdivv-i kişver-ârâya
Anı bir kabzada onbirbuçuk gez geçdi bâlâya
Hamîde eyleyip kaddin kemân-âsâ kulu Hilmi
Oku târîhini yazdı bu meydângâh-ı ma’nâya
Dedi mısrâ’-ı evvel birle sânîden iki târîh,
Hezârân şerm ile arz etdi dergâh-ı mu’allâya :
Bu demde bozdu müjde Menzil-i Cerrâh’ı Mahmûd Hân
1245 (Milâdî 1829)
"Hüner meydânına taş dikdi ki Hûşenk Cemsâye
1245
Mukaddem Menzil-i Cerrâh’ı bozmuş, taş dikmişdi
Geçüp onbirbuçuk gez hazret-i şehinşeh-i devrân
İkinci def’a onbeş gez dahî sebk eyleyip ol şâh
Yekûnu vardı binyüzyetmişiki buçuğa elân
Sezâ Pertev nişangâhında târîh olsa cevherdâr :
Yine bu menzile onbeş gez ok aldırdı Mahmûd Hân"
1248 (Milâdî 1832/1833)
Şehinşâh-ı ma’ârif-pîşe: Hünerli (bilgili) şahlar şahı. Cemsâye: (Cem gibi) Koruyan, himaye eden. Serîr-ârâ-yı şevket: Yüce tahtı süsleyen (padişah). Şehriyâr-ı ma’delet-mâye: Âdil yaradılışlı padişah. Menzil-i pâkize: Temiz menzil (güzel uzaklık). Tîrendâz: Okçu (ok atan kimse). Vaz’-ı nişan: Nişan koyma, nişan taşı dikme. Sahrâ: Kır, ova, açık alan. Şeh-i seyyâre: Gezgin padişah. Remy etmek: Ok atmak. Menzilgeh-i Cerrâh: Cerrah Ali Bey menzilinin yeri. Mermâ: Atılan yer, hedef. Hezârân: Binlerce. Hıdivv-i kişver-ârâ: Ülkeyi süsleyen padişah. Hamîde eyleyip kaddin keman-âsâ: Boyunu yay gibi eğerek. Meydângâh-ı ma’nâ: Mana alanı. Mısrâ’-ı evvel birle sânîden: Birinci mısra ile ikinci mısradan. Hezârân şerm ile arz etdi: Çok utanarak sundu. Dergâh-ı mu’allâ: Yüce makam. Menzil-i Cerrâh: Cerrah Ali Bey menzili. Hûşenk: İran mitolojisinde bir kahramanın adı. Mukaddem: Önceden. Sebk eylemek: Öne geçmek, önde bulunmak. Elân: Şimdi, hâlen. Sezâ: Yaraşır.
Sultan II.Mahmud’un (1808-1839) saltanatı döneminde okçuluk son parlak dönemini yaşamıştır. Sultan 1817’de kabza almaya karar vermiş; altı aylık bir öğrenimden sonra 1818’de törenle kabza almış, kısa sürede ilerleme kaydederek art arda önemli rekorlar kırmıştır. Hicrî 1245 (Milâdî 1829) yılında, yıldız poyrazıyla atılan Cerrah Menzili’nde 11,5 gez aşırı atıp taş dikmiş; aynı yerde Hicrî 1248’de 15 gez ve 1835’te 12,5 gez daha aşırı atarak taşını sürmüştür. Uzun, dörtköşe sütunun kitâbesinde yalnızca ilk iki atışın tarihi verilmektedir. Anıtın en üst kısmındaki dikleme üç kuş kanatlı, ucu tokmaklı tuğ parçası (tepelik), bilinmeyen bir tarihte yok olmuştur.
Şinasi Acar
|