Vedad Tek Evi II
1913
- 1914
|
Valikonağı Caddesi ile Süleyman Nazif Sokağı’nın kesiştiği köşede bulunmaktadır. ’in kendi evi olarak düzenlediği yapı, Birinci Ulusal Mimarlık Üslubu içinde sıradışı bir örnek olarak değerlendirilmektedir. Mimarın kişisel yorumunu dönemin hakim üslubuyla birleştiren bir yapıdır. Güçlü mimari plastik özellikleriyle dikkat çeker. Ulusal Mimari öğelerini kullanmasının yanında, bu öğeler arasında, üslubun vazgeçilmez kavramı olan simetri kaygısı güdülmemiştir. Eğimli bir arazi üzerinde, kot farkı değerlendirilerek konumlanmıştır. Zemin ve teras katları ile birlikte dört katlıdır. Giriş, Valikonağı Caddesi üzerindedir. Birinci kat, salon ve yemek odası gibi günlük yaşam alanlarına ayrılmışken, üst kat, yatak odalarını barındırmaktadır. Teras katı kapalı ve açık teraslarla Vedad Bey’in mutfağı ve hizmet birimlerinden oluşur.
Valikonağı Caddesi’ne bakan cephede, alt kat salon, yarım altıgen biçimli bir çıkma ile vurgulanmışken, üst kat, geniş konsol öğeleriyle taşınan düz bir çıkma şeklinde düzenlenmiştir. Binanın Süleyman Nazif Caddesi ile kesişen köşesinde, alt katta poligonal bir balkon üzerinde dikdörtgen bir balkon yer almış, bununda üzeri bir saçakla sonlanmıştır. Mimarın kişisel yorumunu yansıtan bu köşe kompozisyonu, hem kendi öğeleri arasında hem de giriş cephesi kompozisyonu ile kontrast yaratmaktadır. Evin, giriş kapısının, salon ve üst kat çıkmalarının üzerine yerleştirilen saçak öğeleri yarattıkları gölgeli alanlar ile plastik vurguyu arttırmaktadır. Giriş cephesinde düzenlenen sivri kemerli çerçeve, birinci katta bulunan kemerli pencereler, üst kattaki geleneksel pencere düzenlemeleri ve çini kaplamalar yapıda, Ulusal Mimari öğeleri olarak göze çarpmaktadır. Yapıda ayrıca geç Art Nouveau veya Art Deco esintiler dikkat çekmektedir. Mimar, yalnızca dekoratif motiflerle değil, plastik kompozisyonuyla da Art Deco yorumu önermektedir.
Yapı günümüze, ilki mimarın kendisi tarafından yapılan çeşitli değişikliklerle ulaşmıştır.
Kaynak :
Afife Batur; “Vedad Tek Evi”, Dünden Bugüne İstanbul Ansiklopedisi, C.7, s.372, İstanbul 1994.
Afife Batur; “Vedad Tek-Kimliğinin İzinde Bir Mimar”, Yapı Kredi Yayınları, İstanbul 2003.
Afif Batur (Ed.); “Bir Usta Bir Dünya: Mimar Vedad Tek/Master and His World: The Architect Vedad Tek”, sergi kataloğu, Yapı Kredi Yayınları, İstanbul 1999.
Diana Barillari, Ezio Godoli; “İstanbul 1900”, YEM Yayınları, İstanbul 1997.
Sibel Bozdoğan; “Modernizm ve Ulusun İnşası-Erken Cumhuriyet Türkiyesi’nde Mimari Kültür”, Metis Yayınları, İstanbul 2002.
|
|