Mimarlık Tarihi-3: Yöntem
 


PAOLO VERZONE (1902-1986) ZAMAN VE MEKANA BİR YOLCULUK   Mimarlık Tarihi-3: Yöntem

"...mükemmel, iyinin düşmanıdır." (P. Verzone)

Paolo Verzone arşivleri, bilimadamının yazılarını hazırlarken kullandığı çalışma yöntemlerini anlamamıza olanak sağlaması açısından özellikle önemlidir. Materyaller arasında, Verzone’nin yaşamının son otuz yılını adadığı ve bazı kesintilerle birlikte ana uğraş alanı olarak belirlediği, "Geç İmparatorluk Konutları" üzerinde geliştirilmiş bir çalışmaya ilişkin derlenmiş veriler bulunur. Verzone’nin üzerinde çalıştığı bu "külliyat", yayınlarının arkasındaki karmaşık ve sonu gelmez çalışmanın kanıtıdır. Hazırlık malzemelerinin kaybolduğu öteki yazılarının tersine burada, el yazılarından son taslağa kadar bütün adımlar tek tek saklanmıştır.

Verzone, problemin tanımlanması için gerekli bütün verileri toplayıp, yazılı kaynakları çözümleyip, "alan çalışmasında" elde edilen materyalleri (kayıtlar, notlar, yüzey verileri, fotoğraflar) bir araya getirdikten sonra, kendine özgü el yazısıyla, hazırlayacağı yazının ilk halini not yapraklarına aktarmaya başlar. Bu, henüz dipnotları olmayan ya da çoğunlukla kısa göndermeler içeren ilk taslağı diğerleri izler. Uzun ve dikkatli bir kesip yapıştırma süreci ile karşılaştırılan ve birleştirilen yazılar, yapıştırıcı veya ataçlarla biraraya getirilen, gerçekten de yaratıcı bir kolajdır. Bu noktada notlardan oluşmuş bir gövde halinde olsa da veriler, yazarın yardımı olmadan yorumlanamayacak bir bileşim halindedir.

Bu şekilde hazırlanan derleme, gözden geçirilmek üzere daktilo edilir ve olası yeni ekleme ve çıkarmalarla başka bir dizgi aşamasına aktarılır.

Elde yazılmış sayfalar ya da notlar, baskıya gönderilen son aşamadaki yazıyı dahi değiştirebilir ve zenginleştirebilir. Metin, son değişiklikler ve düzeltmeleri yapılmış çizim ve fotoğraflarla birleştirilerek basılır.
1 2
İstanbul, Bodrum Camisi, ikiz sütun.
Alahan Manastırı'ndan dekoratif bir parça, 1954.
Verzone'nin düzenlediği çalışma prosedürü, notlarının uzun bir inceleme ve düşünme sürecinden geçtiğini gösterir.
Istanbul, Antiochos Sarayı'na ait dekoratif mimari parça.
"Şimdiki bilgilerimiz ışığında, Bizans uzmanları tarafından çalışılmış ve artık var olmayan yapılar yerine, yalnızca var olan veya kalıntılarını görebildiklerimiz üzerinde analize odaklanmaya karar verdim."
1 2