Galeri | mimarlikmuzesi.org

Paolo Verzone (1902-1986) Zaman ve Mekâna Bir Yolculuk | Arkeoloji-2: Side

"Kazıları yöneten Arif Müfid Mansel benden araştırmaları yönetmemi ve anıtı en uygun biçimde yeniden inşa etmemi istedi" (P. Verzone)

Antik Pamfilya bölgesinde bir Helenistik-Roma liman şehri olan Side, 19. yüzyılda Avrupalı gezginler tarafından yeniden keşfedilmiştir. G. Niemann tarafından yönetilen bir yüzey araştırması yapılmıştır. 1890’da Lanckoronsky’nin gezileri sonucunda, anıtsal Nimfeum ve bölgedeki öteki kalıntıların detaylı çizimlerini içeren bir rapor yayımlanmıştır. 1947 yılında Türk arkeolog Arif Müfid Mansel, eski liman şehrinde alınması gereken arkitektonik önlemler ve şehrin planı üzerine yoğunlaşan önemli bir arkeoloji projesini üstlenmiştir. İtalyan Misyonu tarafından elde edilen sonuçlar, çeşitli çizimler içeren levhalarla, "Die Ruinen von Side" adlı yapıtta, Mansel’in bizzat kendisi tarafından düzenlenerek, 1963 yılında Berlin’de yayımlanmıştır. 1952 - 1956 yılları arasında, Misyon’da görev alan Paolo Verzone, şehir surları dışındaki Büyük Nimfeum ve Batı Nekropolisi’nde bulunan anıtsal Mausoleim’daki araştırmaları yürütmüştür.

"İ.T.Ü. Mimarlık Tarihi bölümünün eski profesörü olan Paolo Verzone, asistanı Enrica Fiandra ve Mükerrem Usman, projelerimizde yıllarca görev almıştır. Antik mimarlık bilgisi ve kazıların yönetimindeki tavsiyeleri Nimfeum ile ilgili çalışmalara hız kazandırmıştır" (A. M. Mansel)

Paolo Verzone, Side’deki çalışmalarının sonucunda bir inceleme yazmış ve Nimfeum’a ilişkin bir rökonstrüksiyon önerisi çizmiştir. Ancak ölümünden sonra basılan bu makaledeki bilgiler, Arif Müfid Mansel’in 1963 yılında yayımladığı, anıtı tanımlayan yayında kullanılmıştır.

Verzone Vakfı’nda bulunan, el yazısı metnin kenar boşluklarında hazırlık aşamalarında Mansel’in kendisi tarafından alınmış Türkçe notlar bulunmaktadır.

Verzone, Nimfeum kazılarına paralel olarak batı Nekropol’ünde bulunan anıtsal Mausoleium üzerinde de çalışmış, mimar Enrica Fiandra’nın da yardımlarıyla bu yapı için bir rökonstrüksiyon çizmiştir. Çizimlere 1954’ün kış aylarında başlanmış, 1956 yılı yazında tamamlanmıştır. Bunlar, Mansel tarafından yayımlanan kuramsal rökonstrüksiyon önerisinin temelini biçimlendirmiştir.